ඊශ්රායලයෙන් නියමුවන් රහිත නිරීක්ෂණ ගුවන් යානා (Drones) හතරක් මිලදී ගැනීම සඳහා රුපියල් බිලියන 4.261ක පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවක් පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්රසයේ නායක, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී රවුෆ් හකීම් ආණ්ඩුවෙන් ප්රශ්න කර තිබෙනවා.
විශේෂයෙන්ම තරගකාරී මිල ගණන් කැඳවීමකින් තොරව මෙම මිලදී ගැනීම සිදුකිරීමට ඇති හදිසිය කුමක්දැයි ප්රශ්න කරන ඔහු, මෙම ඩ්රෝන යානා ඉරාන නාවික යාත්රා නිරීක්ෂණය කරමින් ඇමරිකාවට බුද්ධි තොරතුරු ලබාදීම සඳහා යොදාගැනීමේ අවදානමක් පවතින බවටද චෝදනා කරනවා.
ශ්රී ලංකාවේ නාවික හා ගුවන් හමුදා විදේශ බලවතුන්ගේ ඔත්තු බැලීමේ කටයුතුවලට යොදාගැනීමට ඉඩ නොදෙන ලෙස ආණ්ඩුවට අනතුරු ඇඟවූ ඔහු, ඊශ්රායලය සමඟ සිදුකරන මෙම ගනුදෙනුවේ විනිවිදභාවය පිළිබඳවද ප්රශ්න කළා.
පාර්ලිමේන්තුවේ අයවැය දෙවැනි වර කියවීමේ විවාදයට එක්වෙමින් රවුෆ් හකීම් මහතා මේ බව සඳහන් කළා.
ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාව සඳහා නියමුවන් රහිත ගුවන් යානා පද්ධතියක් ස්ථාපනය කිරීමට රුපියල් මිලියන 4,261ක මුදලක් වෙන් කිරීම සඳහා වූ පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවක් 2026 නොවැම්බර් 5 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත වුණා.
ඒ අනුව මෙම ව්යාපෘතිය යටතේ ඊශ්රායලයේ නිෂ්පාදිත ඩ්රෝන යානා හතරක් මිලදී ගැනීමට රජය සැලසුම් කර තිබෙනවා.
ආරක්ෂක නියෝජ්ය අමාත්ය මේජර් ජෙනරාල් අරුණ ජයසේකර මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී පැහැදිලි කර තිබුණේ ඊශ්රායල ගුවන් හා අභ්යවකාශ කර්මාන්ත සමාගම (Israel Aerospace Industries) සමඟ සම්බන්ධ BlueBird Aero Systems සමාගම හරහා රජයෙන් රජයට සිදුකරන ගනුදෙනුවක් ලෙස මෙය ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බවයි.
මෙම ඩ්රෝන යානා මඟින් ශ්රී ලංකාවේ සුවිශේෂී ආර්ථික මුහුදු කලාපය නිරීක්ෂණය කිරීම, සැකකටයුතු නෞකා හඳුනාගැනීම, මුහුදේ අතුරුදන් වන ධීවරයන් සෙවීම සහ ගංවතුර හා සුළි කුණාටු වැනි ආපදා අවස්ථාවලදී මෙහෙයුම් සඳහා සහාය ලබාගැනීම රජයේ අපේක්ෂාව බව ඔහු සඳහන් කර තිබෙනවා.
රවුෆ් හකීම් මහතා මතු කරන ප්රධාන ප්රශ්නයක් වන්නේ මෙම මිලදී ගැනීම සඳහා අනුගමනය කර ඇති ප්රසම්පාදන ක්රියාවලියයි.
සාමාන්යයෙන් රජයේ විශාල වටිනාකමක් සහිත මිලදී ගැනීම්වලදී තරගකාරී මිල ගණන් කැඳවීම සහ විනිවිදභාවයෙන් යුත් ක්රමවේදයක් අනුගමනය කිරීම වැදගත් බව පෙන්වා දෙන ඔහු, මෙම ගනුදෙනුවේදී එවැනි ක්රියාවලියක් අනුගමනය කර තිබේදැයි ප්රශ්න කළා.
ඔහු පවසන්නේ පරිපූරක ඇස්තමේන්තුව ඉතා කඩිනමින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර, ඒ සඳහා මුදල් අනුමත කරගැනීමට කටයුතු කර ඇති බවයි.
විශේෂයෙන්ම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවති රාජ්ය මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව වෙත මෙම යෝජනාව කඩිනමින් ඉදිරිපත් කළ බවටද ඔහු සඳහන් කළා.
තරගකාරී මිල ගණන් කැඳවීමකින් තොරව එක් සැපයුම්කරුවෙකු හරහා මිලදී ගැනීමේ තීරණය ගත්තේ ඇයිද යන්න පිළිබඳව ආණ්ඩුව පැහැදිලි කළ යුතු බවයි ඔහුගේ ඉල්ලීම.
කෙසේ වෙතත්, ආණ්ඩුව මෙම මිලදී ගැනීම හදිසි අවශ්යතාවක් ලෙස හඳුන්වා ඇති අතර, රජයෙන් රජයට සිදුකරන ගනුදෙනුවක් ලෙස එය ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර තිබෙනවා.
ඒ අනුව මෙහිදී වැදගත් වන්නේ හදිසි මිලදී ගැනීමේ පදනම, මිල තීරණය කළ ආකාරය සහ අදාළ ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය පිළිබඳව ආණ්ඩුව තොරතුරු හෙළි කිරීමයි.
මෙම ගනුදෙනුව සම්බන්ධයෙන් හකීම් මහතා මතු කළ වඩාත් සංවේදී කරුණ වන්නේ ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තර බලවතුන් අතර පවතින ගැටුම්වලට මැදිවීමේ අවදානමයි.
ඔහු චෝදනා කරන්නේ මෙම ඩ්රෝන යානා මඟින් ඉරාන නෞකා ඇතුළු කලාපීය නාවික ගමනාගමනය නිරීක්ෂණය කර එම තොරතුරු ඇමරිකාවට ලබාදීමේ හැකියාවක් පවතින බවයි.
“අපේ නාවික හමුදාව සහ ගුවන් හමුදාව ඇමරිකානුවන්ට ඔත්තු බලන්න යොදාගන්නවාද?” යනුවෙන් ප්රශ්න කළ ඔහු, ශ්රී ලංකාව එවැනි ජාත්යන්තර ගැටුම්වල පාර්ශ්වකරුවෙකු නොවිය යුතු බව අවධාරණය කළා.
එහෙත් මෙම ඩ්රෝන යානා ඉරාන නෞකා නිරීක්ෂණය කරමින් ඇමරිකාවට තොරතුරු ලබාදීම සඳහා මිලදී ගන්නා බවට ඔහු ඉදිරිපත් කළ ප්රකාශයට මෙතෙක් ප්රසිද්ධ සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් වී නැහැ.
ආණ්ඩුව නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කර ඇති අරමුණ වන්නේ ශ්රී ලංකාවේ මුහුදු සීමාව සහ සුවිශේෂී ආර්ථික මුහුදු කලාපය නිරීක්ෂණය කිරීමයි.
එබැවින් මෙම ඩ්රෝන යානාවල මෙහෙයුම් අරමුණු, එකතු කරන තොරතුරු භාවිත කරන ආකාරය සහ ඒවා වෙනත් රටවල් සමඟ හුවමාරු කරන්නේද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් ලබාදීම වැදගත් වෙනවා.
මෙම මිලදී ගැනීමේදී සිදුවිය හැකි මූල්ය අක්රමිකතා පිළිබඳවත් රවුෆ් හකීම් මහතා සැකයක් මතු කළා.
ඊශ්රායල රජයෙන් හෝ අදාළ සැපයුම්කරුවන්ගෙන් කොමිස් හෝ වෙනත් මූල්ය ප්රතිලාභ ලබාගෙන තිබේද යන්න පිළිබඳව ප්රශ්න කළ ඔහු, මෙම ගනුදෙනුවේ විනිවිදභාවය තහවුරු කළ යුතු බව පැවසුවා.
එහෙත් කොමිස් හෝ අල්ලස් ලබාගෙන ඇති බවට ඔහු නිශ්චිත සාක්ෂි ඉදිරිපත් කළේ නැහැ.
ඒ අනුව එය මන්ත්රීවරයා විසින් මතු කළ සැකයක් සහ චෝදනාවක් පමණක් වන අතර, එවැනි මූල්ය අක්රමිකතාවක් සිදුවූ බවට නිගමනය කිරීමට මෙතෙක් සාක්ෂි නොමැති බවද සැලකිල්ලට ගත යුතුයි.
මෙම මිලදී ගැනීම සාධාරණීකරණය කරමින් ආරක්ෂක නියෝජ්ය අමාත්ය අරුණ ජයසේකර මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී පැහැදිලි කර තිබුණේ, ශ්රී ලංකාවේ විශාල මුහුදු කලාපය සාම්ප්රදායික ගුවන් යානා යොදාගෙන අඛණ්ඩව නිරීක්ෂණය කිරීම අධික වියදමක් සහිත කාර්යයක් බවයි.
ශ්රී ලංකාවේ සුවිශේෂී ආර්ථික මුහුදු කලාපය වර්ග කිලෝමීටර් 517,000ක් පමණ වන බැවින් එය නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා නව තාක්ෂණික පද්ධතියක් අවශ්ය බව ඔහු පෙන්වා දී තිබෙනවා.
මෙම ඩ්රෝන යානා මඟින්,
– මුහුදු සීමාව සහ සුවිශේෂී ආර්ථික කලාපය නිරීක්ෂණය කිරීම.
– සැකකටයුතු නෞකා සහ යාත්රා හඳුනාගැනීම.
– මුහුදේ අතුරුදන් වන ධීවරයන් සෙවීම.
– ගංවතුර සහ සුළි කුණාටු වැනි ආපදා අවස්ථාවලදී තොරතුරු ලබාගැනීම.
වැනි කාර්යයන් සිදුකිරීමට අපේක්ෂා කරන බවයි නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සඳහන් කර ඇත්තේ.
ඩ්රෝන යානා හතරෙන් දෙකකට පැය 14ක් දක්වාත්, අනෙක් දෙකට පැය 20ක් දක්වාත් අඛණ්ඩව පියාසර කළ හැකි බවද වාර්තා වෙනවා.
එමෙන්ම නියමුවන් සහ මෙහෙයුම්කරුවන් පුහුණු කිරීම සහ වසර තුනක නඩත්තු සේවා සැපයීමද ගනුදෙනුවට ඇතුළත්.
මෙම මිලදී ගැනීම සඳහා අවශ්ය මුදල් සොයාගන්නා ආකාරය පිළිබඳවද ආණ්ඩුව විශේෂ පැහැදිලි කිරීමක් කර තිබෙනවා.
නියෝජ්ය ආරක්ෂක අමාත්යවරයා පවසා ඇත්තේ, ගුවන් හමුදාවේ හෙලිකොප්ටර් නඩත්තු කටයුතු සඳහා කලින් වෙන්කර තිබූ මුදල්වලින් ඉතිරි වන ප්රතිපාදන මේ සඳහා යොදාගන්නා බවයි.
ඒ සඳහා මූල්ය රෙගුලාසි 66 යටතේ ප්රතිපාදන මාරු කිරීමේ ක්රමවේදය භාවිත කිරීමට නියමිත බවද ඔහු සඳහන් කර තිබෙනවා.
ඒ අනුව රජයේ ප්රකාශය වන්නේ මෙම මිලදී ගැනීම සඳහා අලුතින් අමතර රාජ්ය මුදල් ඉල්ලා නොසිටින බවයි.
කෙසේ වෙතත්, හෙලිකොප්ටර් නඩත්තු කටයුතු සඳහා කලින් වෙන්කර තිබූ මුදල් වෙනත් කටයුත්තකට යොමු කිරීමෙන් එම නඩත්තු කටයුතුවලට ඇතිවිය හැකි බලපෑම කුමක්ද යන්නත් විමසා බැලිය යුතු කරුණක්.
ගාසා අර්බුදය මැද ඊශ්රායලය සමඟ ගනුදෙනුවක් කිරීම ගැනත් ප්රශ්නයක්
ඊශ්රායලයෙන් මෙම ඩ්රෝන යානා මිලදී ගැනීමට තීරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් රවුෆ් හකීම් මහතා ගාසා තීරයේ පවතින මානුෂීය අර්බුදයද සිහිපත් කළා.
පලස්තීන ජනතාව මුහුණ දෙන පීඩාකාරී තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් ඊශ්රායලය සමඟ සිදුකරන මෙම ගනුදෙනුව සම්බන්ධයෙන් නැවත සලකා බැලිය යුතු බව ඔහු සඳහන් කළා.
ඔහුගේ අදහස වූයේ ජාත්යන්තර මානුෂීය තත්ත්වයන් සහ ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ප්රතිපත්ති අතර සම්බන්ධය පිළිබඳව ආණ්ඩුව වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතු බවයි.
එමෙන්ම ඉරානය, වෙනිසියුලාව ඇතුළු ජාත්යන්තර දේශපාලන සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුව අනුගමනය කරන ප්රතිපත්තියද ඔහු විවේචනය කළා.
ශ්රී ලංකාව තවත් රටවල් අතර ගැටුමකට මැදිවිය යුතුද?
රවුෆ් හකීම් මහතාගේ ප්රකාශයේ අවසාන අදහස වූයේ ශ්රී ලංකාවේ ආරක්ෂක හමුදා වෙනත් රටක භූදේශපාලනික අවශ්යතා සඳහා යොදාගැනීමට ඉඩ නොදිය යුතු බවයි.
කුඩා දූපත් රාජ්යයක් වන ශ්රී ලංකාව ඉන්දියන් සාගරයේ උපායමාර්ගික වශයෙන් වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා තිබෙනවා. ඒ නිසා විදේශීය රටවල් සමඟ ආරක්ෂක සහයෝගිතාව පවත්වාගෙන යාමේදී රටේ ස්වාධීනත්වය සහ නොබැඳි විදේශ ප්රතිපත්තිය ආරක්ෂා කිරීම වැදගත් බව ඔහුගේ ප්රකාශයෙන් මතු වෙනවා.
නමුත් සමුද්රීය ආරක්ෂාව, නීතිවිරෝධී මත්ද්රව්ය ජාවාරම් වැළැක්වීම, ධීවරයන්ගේ ආරක්ෂාව සහ ස්වාභාවික ආපදා කළමනාකරණය වැනි අවශ්යතා වෙනුවෙන් නව තාක්ෂණය ලබාගැනීමේ අවශ්යතාවද නොසලකා හැරිය නොහැකියි.
ඒ අනුව මෙම ගනුදෙනුව පිළිබඳ සැබෑ තක්සේරුවක් කිරීමට මිලදී ගැනීමේ කොන්දේසි, මිල ගණන්, මෙහෙයුම් අරමුණු, දත්ත ආරක්ෂාව සහ ජාත්යන්තර සහයෝගිතා සම්බන්ධතා පිළිබඳ තොරතුරු මහජනතාවට පැහැදිලි කිරීම වැදගත් වෙනවා.
රුපියල් බිලියන 4.261ක රාජ්ය මුදල් සම්බන්ධ මෙම මිලදී ගැනීමේදී ජාතික ආරක්ෂාව සහ මුදල්වල වටිනාකම යන දෙකම පිළිබඳ වගකීමෙන් කටයුතු කිරීම ආණ්ඩුවේ වගකීමයි.



